Το πρόγραμμα Dschola αποτελεί πρωτοβουλία της περιφέρειας του Piemonte της Ιταλίας με σκοπό την ενίσχυση των ΤΠΕ, με τη συμμετοχή μαθητών, δασκάλων, οικογενειών σε συνεργασία με τα σχολεία και χρηματοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από το τραπεζικό ίδρυμα CRT. Περιλαμβάνει 50.000 δασκάλους, 2.828 δημοτικά και γυμνάσια μεταξύ των οποίων 18 τεχνικά γυμνάσια που αποτελούν πρότυπα σε θέματα τεχνολογίας στην περιφέρειά τους και με αποδεδειγμένη εμπειρία στο χώρο των ΤΠΕ. Υπάρχουν δύο διαφορετικά παραδείγματα χρήσης των μέσων ροής στην εκπαίδευση:
Για τις ειδικές εφαρμογές Υπερβίντεο (Hypervideo) που περιέχονται στο πρόγραμμα, το απαιτούμενο λογισμικό διατίθεται στην ιστοσελίδα του Dschola και επιτρέπει τη σύνδεση του χρήστη με άλλες πληροφορίες. Ακόμη το λογισμικό χρησιμοποιείται στη video gallery και καθιστά δυνατό το συγχρονισμό των συνδέσεων (σύνδεσμοι και θερμές περιοχές). Το περιεχόμενο των βίντεο ροής του προγράμματος Dschola είναι σχετικό με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών και προσφέρει συνοδευτικό εκπαιδευτικό υλικό. Σκοπός του Tg Diddatico που παρέχει ειδήσεις στα Αγγλικά είναι η χρήση του από τους καθηγητές Αγγλικών.
Ακολουθείστε το πρόγραμμα Dschola στο twitter, δείτε τη σελίδα του στο facebook και τις δημοσιεύσεις στο blog του.
Το Mosaico είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα της RAI-Educational στην Ιταλία που δημιουργήθηκε για να προμηθεύει διδακτικό οπτικοακουστικό και πολυμεσικό υλικό τους διδάσκοντες δωρεάν, το οποίο μπορεί είτε να ενσωματωθεί στη διδακτική διαδικασία ή να λειτουργήσει ως συμπληρωματικό μέσο του μαθήματος και των βιβλίων. Το υλικό της RAI Mosaico, 1100 ωρών, απευθύνεται σε μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η κάθε ταινία δεν ξεπερνάει τα 15 λεπτά ώστε να λειτουργεί υποστηρικτικά μέσα στην τάξη στον διδάσκοντα.
Το Mosaico λειτουργεί ως ένα είδος βίντεο κατ’ απαίτηση, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του διαδικτύου, της δορυφορικής τηλεόρασης, των εφημερίδων και των συσκευών εγγραφής βίντεο. Οι εκπομπές του Mosaico γίνονται μέσω δορυφόρου ψηφιακής τεχνολογίας και η RAI δημοσιεύει το πρόγραμμα τους μέσω διαδικτύου. Η RAI-Educational συνεργαζόμενη με το Ιταλικό Υπουργείο Παιδείας, έχει εγκαταστήσει, με δικά της έξοδα, δορυφορικά πιάτα και ψηφιακούς αποκωδικοποιητές σε 5000 σχολεία της Ιταλίας, έτσι ώστε να αξιοποιούνται ευρύτερα τα εκπαιδευτικά της προγράμματα. Οι εκπαιδευτικοί υποβάλλουν την επιλογή τους ηλεκτρονικά, συμπληρώνοντας μία φόρμα και ελέγχοντας τακτικά στην ιστοσελίδα για να πληροφορηθούν τον χρόνο μετάδοσης των επιλεγμένων προγραμμάτων – συνήθως μεσολαβούν δύο βδομάδες για τη δορυφορική μετάδοσή τους. Τα προγράμματα που ζητήθηκαν εκπέμπονται μέσω δορυφόρου συνήθως τη νύχτα, γι’ αυτό ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να εγγράψει το πρόγραμμα σε ένα VCR ώστε να μπορέσει να το αξιοποιήσει στην τάξη. Κρίσιμος είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού για την παιδαγωγική χρήση των βίντεο εφόσον το υλικό δεν εντάσσεται σε ένα συνολικό σχεδιασμό μάθησης και από μόνο του δεν είναι διαδραστικό.
Σχεδιάζεται η συνεργασία του προγράμματος RAI Mosaico με άλλους ευρωπαϊκούς ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς καθώς και η αξιοποίηση των μέσων με διαδικασίες ροής, π.χ. οι εκπαιδευτικοί στη Γαλλία θα μπορούν να συμβουλεύονται τον κατάλογο με τις διαθέσιμες διδακτικές ενότητες από τον δικτυακό τόπο και με ένα e-mail στη RAI να ζητούν τη μετάδοση του επιλεγμένου εκπαιδευτικού υλικού και αντίστροφα οι Ιταλοί εκπαιδευτικοί να ζητούν μετάδοση από τον γαλλικό κατάλογο. Μία παρόμοια ανταλλαγή πολύ πιθανόν να είναι δυνατή και με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η RAI Educational ήδη έχει κάνει πολλά βήματα για την προώθηση αυτού του σκοπού προγραμματίζοντας μία σειρά συναντήσεων μέσω της E.B.U (European Broadcasting Union - Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεοπτικών Εκπομπών) για την ανάπτυξη μίας “εκπαιδευτικής Eurovision”.
Η Opettaja.tv είναι μια υπηρεσία που αναπτύχθηκε από το Υπουργείο Παιδείας της Φινλανδίας για τους εκπαιδευτικούς και συνδυάζει την τηλεόραση με το διαδίκτυο. Το κανάλι YLE Teema μεταδίδει την Opettaja.tv για μερικές ώρες, πέντε ημέρες την εβδομάδα προσφέροντας διδακτικό υλικό για τη σχολική τάξη καθώς επίσης για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Επιπλέον τα περισσότερα προγράμματα της TV Opettaja.tv είναι διαδικτυακά διαθέσιμα. Ο ιστότοπός της προσφέρει ένα μεγάλο τμήμα οπτικοακουστικού εκπαιδευτικού υλικού και εργαλείων για τη χρήση του στην τάξη, χρησιμεύει ως φόρουμ συζήτησης για τους εκπαιδευτικούς και ως πλατφόρμα ανταλλαγής εκπαιδευτικού υλικού και είναι συνδεδεμένος με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook). Τα "πακέτα διδασκαλίας" συνοδεύονται με οδηγίες αξιοποίησής τους από τον εκπαιδευτικό και προσφέρονται για τις εξής κατηγορίες βαθμίδας και περιεχομένου:
Όταν αναφερόμαστε στον όρο «Εκπαιδευτική Τηλεόραση» σήμερα, δεν εννοούμε απλά ένα τηλεοπτικό κανάλι από το οποίο προβάλλεται εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για έναν ολόκληρο οργανισμό που χρησιμοποιεί διάφορες πλατφόρμες διάθεσης μέσω εκπομπών ή μέσω διαδικτύου, προσεγγίζοντας με αυτόν τον τρόπο όσο δυνατόν περισσότερες πληθυσμιακές ομάδες (πολυπλατφορμική διάθεση). Πέρα από τη διάθεση και σε συνδυασμό με την προβολή των εκπαιδευτικών οπτικοακουστικών προγραμμάτων, διατίθεται εκπαιδευτικό υλικό με τη μορφή λογισμικού, εκπαιδευτικών παιχνιδιών, ειδικά σχεδιασμένων «βοηθημάτων» για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.
Τα τελευταία τριάντα χρόνια η διάθεση του υλικού των «Εκπαιδευτικών Τηλεοράσεων» πέρασε με μεγάλη ταχύτητα από την “εποχή της εκπομπής” στην “εποχή του βίντεο” και πρόσφατα στην “εποχή του διαδικτύου” με δυσδιάκριτα βέβαια όρια μεταξύ τους, εφόσον καμιά εποχή δεν έχει καταργηθεί εντελώς. Αξιοποιώντας τις συνεχώς εξελισσόμενες τεχνολογίες του διαδικτύου, τα σχολεία με ευρυζωνική πρόσβαση έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιούν το υλικό της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης με τη μορφή των “μέσων ροής” την επιθυμητή στιγμή. Η διδασκαλία βασισμένη στα “μέσα ροής” και σε ολοκληρωμένα μαθησιακά περιβάλλοντα που στηρίζονται σε αυτά, θα επιδράσει στον τρόπο προετοιμασίας του μαθήματος ενός εκπαιδευτικού και αλυσιδωτά θα φέρει αλλαγές στον τρόπο διδασκαλίας του, εμπλέκοντας τους μαθητές σε πλούσιες αλληλεπιδραστικές μαθησιακές εμπειρίες και μετατρέποντάς τους από παθητικούς δέκτες σε ενεργούς συμμετέχοντες.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο όλο και μεγαλύτερος αριθμός πιλοτικών έργων εστιάζει στην αξιοποίηση οπτικοακουστικού υλικού στην τάξη. Στο έργο eSTREAM (Increasing the use of Streaming technology in school education in Europe, EU Socrates/Minerva 2003-2006) (Reiter, 2006 & Ioannidis 2005) μελετήθηκαν βέλτιστες πρακτικές στη χρήση των μέσων ροής στη σχολική εκπαίδευση καθώς και η προστιθέμενη αξία διαφορετικών διδακτικών προσεγγίσεων.
Ακόμα αξιόλογες προσπάθειες αποτελούν το “The VideoActiv Project Socrates Minerva”, η SchoolTV Beeldbank, το Πρόγραμμα Dschola, το Mosaico της RAI-Educational, και η υπηρεσία Opettaja.tv του Φιλανδικού εκπαιδευτικού καναλιού YLE, οι οποίες θα αναπτυχθούν σε αυτή και στην επόμενη δημοσίευση.
The VideoActiv Project Socrates Minerva, (2004-2006)
Το VideoAktiv project (2004-2006), υπήρξε μια συνεργασία των Glasgow Caledonian University UK, (Μεγ. Βρετανία) ως συντονιστής, ATiT - Audiovisual Technologies Informatics and Telecommunications (Βέλγιο), The Vrije Universiteit Amsterdam (Ολλανδία), Université Nancy 2 (Γαλλία), University of the Basque Country (Ισπανία) και University of Groningen (Ολλανδία) που υποστηρίχτηκε από το Πρόγραμμα European Commission DG Education and Culture Socrates/Minerva για τη δημιουργία και χρήση βίντεο και ήχου για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Στόχοι του ήταν η ανάπτυξη οπτικοακουστικού υλικού με τις νέες ψηφιακές τεχνολογίες ακολουθώντας εκπαιδευτικούς στόχους, η εκπαίδευση για την αποτελεσματική χρήση του και η υποστήριξη του οπτικού αλφαβητισμού χρησιμοποιώντας ένα μεγάλο εύρος τεχνολογιών (Bijnens et al. 2004).
Η προοπτική του έργου ήταν να δημιουργήσει πρωτοπόρους εκπαιδευτικούς στους σχολικούς οργανισμούς και να ενδυναμώσει το πάθος τους για τον οπτικό αλφαβητισμό ώστε να σχηματισθεί μια στέρεη ευρωπαϊκή κοινότητα αφοσιωμένη στον εμπλουτισμό της εκπαίδευσης με καινοτόμα μέσα. Το VideoAktiv περιλάμβανε εργαστηριακό πρόγραμμα επιμόρφωσης στα ψηφιακά μέσα εκπαιδευτικού προσωπικού με παρουσία και εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων, οι συμμετέχοντες επιμορφώθηκαν και υποστηρίχθηκαν στην πρακτική της ανάπτυξης και διάθεσης οπτικοακουστικού υλικού κατά τη διάρκεια της ατομική τους διδασκαλίας. Οι μαθητές ενθαρρύνθηκαν να δημιουργήσουν το δικό τους βίντεο. Η δημιουργική πρόκληση της χρήσης κινούμενης εικόνας και ήχου εμπλέκει τόσο τους μαθητές όσο και για τους καθηγητές ώστε να επικοινωνήσουν πάνω σε θέματα του ενδιαφέροντός τους και τους δίνει τη δυνατότητα να αποκτήσουν ένα εύρος δεξιοτήτων, εκτός από τη δημιουργία της ίδιας της ταινίας.
Η σχολική τηλεόραση Beeldbank αποτελεί μία διαδικτυακή εκδοχή της παραδοσιακής εκπαιδευτικής τηλεόρασης της Ολλανδίας. Στην υπηρεσία αυτή δημοσιεύεται ελεύθερα στο διαδίκτυο εκπαιδευτικό υλικό, με σκοπό την αξιοποίησή του σαν μέσα ροής. Απευθύνεται κυρίως σε μαθητές και διδάσκοντες της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ωστόσο τα μέσα ροής βρίσκονται στη διάθεση όλων των ενδιαφερομένων χωρίς επιβάρυνση. Ένα πλήθος από 2600 σύντομα βίντεο είναι ταξινομημένα σε κατάλογο σύμφωνα με το γνωστικό αντικείμενο ή με την ηλικιακή ομάδα (νήπια, βασική εκπαίδευση, δευτεροβάθμια εκπαίδευση). Ο ιστότοπος λειτουργεί καθαρά ως βιντεοθήκη και προσφέρει τη δυνατότητα αναζήτησης εισάγοντας λέξεις-κλειδιά καθώς και συμβουλές σχετικά με τη διαδικασία της αναζήτησης.
Οι διδάσκοντες και οι μαθητές επισκέπτονται τον ιστότοπο και ανατρέχουν στον κατάλογο που είναι δομημένος με βάση το γνωστικό αντικείμενο (π.χ. Ιστορία ή Γεωγραφία). Δεν απαιτούνται ειδικές τεχνικές προϋποθέσεις για την προβολή των μέσων ροής. Συνιστάται η σύνδεση ευρείας ζώνης, ωστόσο τα μέσα ροής διατίθενται ακόμα και μέσω σύνδεσης μικρότερου εύρους ζώνης. Οι μόνες επιπλέον πληροφορίες που παρέχονται είναι τα κείμενα που περιέχουν τα λόγια του βίντεο και κάποιες εικόνες. Δεν διατίθεται πρόγραμμα διδασκαλίας των μαθημάτων και η διαδραστική επικοινωνία περιορίζεται μόνο στους χειρισμούς «έναρξη», «διακοπή» και «κλείσιμο» του βίντεο.
Σύμφωνα με το φόρουμ του SchoolTV Beeldbank, οι περισσότεροι χρήστες κάνουν χρήση του προγράμματος σε ατομικό επίπεδο, είτε στο σπίτι, είτε στην τάξη. Εξαιτίας του μικρού μεγέθους προβολής του μέσου ροής, είναι δύσκολη η χρησιμοποίησή του σε όλη την τάξη. Οι αντιδράσεις στο φόρουμ ποικίλουν, όμως τα περισσότερα παιδιά δείχνουν ενθουσιασμό για το βίντεο ροής που χρησιμοποιούν. Το 80% των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση έχει έρθει σε επαφή με τα βίντεο Beeldbank και 50% των δασκάλων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει το πρόγραμμα στην τάξη. Η επισκεψιμότητα του ιστότοπου ανέρχεται καθημερινά κατά μέσο όρο σε 700 άτομα. Η SchoolTV Beeldbank διαθέτει έναν μεγάλο κατάλογο από ενημερωτικά νέα (newsletter) στοχευμένο σε γνωστικά αντικείμενα ή ενδιαφέροντα της σχολικής κοινότητας.
Η SchoolTV Beeldbank είναι μη εμπορική υπηρεσία του κρατικού φορέα TELEAC/NOT, που έχει την ευθύνη για την παραγωγή βίντεο για την εκπαιδευτική τηλεόραση. Από πλευράς TELEAC/NOT υπάρχει η τάση ώστε το Beeldbank να παρέχει ένα ολοκληρωμένο μαθησιακό περιβάλλον με κείμενα, κινούμενα σχέδια και συνοδευτικό υλικό για την υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας. Μια ακόμη τάση αποτελεί και η παροχή οδηγιών σε διδάσκοντες σχετικά με τον τρόπο ένταξης του βίντεο ροής σε συνθήκες σχολικής τάξης. Προς το παρόν αποτελεί ένα πρότυπο παράδειγμα οπτικοποίησης πληροφοριών εκπαιδευτικού χαρακτήρα.
Bijnens, H., Bijnens, M., Vanbuel, M. (2004). Τα μέσα ροής μέσα στην τάξη. Μία παρουσίαση της σημερινής χρήσης των τεχνολογιών ροής και των δυνατοτήτων που παρέχουν για την κάλυψη εκπαιδευτικών αναγκών κυρίως στην Ευρώπη. EDUCATION HIGHWAY, Κέντρο Καινοτόμων Εφαρμογών Στο Σχολείο και Τις Νέες Τεχνολογίες, Hafenstraße 47-51, A-4020 Linz, Αυστρία
Ioannidis, G. S. , Garyfallidou, D. M., & Spiliotopoulou-Papantoniou, V. (2005). Streaming Media in Education, and their impact in teaching and learning Educational best practices and some first observations of their implementation, Published by: Education Highway Innovation Centre for School and new Technology Hafenstraße 47-51 A-4020, Linz, Austria Year of Publication: Linz, 2005
Reiter, P., Knierzinger, A., Weigner, C. (2006). Final concluding report of eSTREAM – Increasing the use of streaming media technology in school education in Europe 2003-2006. eStream Minerva Project
Η Khan Academy είναι ένας οργανισμός που αναπτύσσει μια αποστολή. Η Khan Academy είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός με στόχο τη βελτίωση της εκπαίδευσης παρέχοντας ελεύθερη εκπαίδευση παγκόσμιου επιπέδου στον οποιονδήποτε και οπουδήποτε.
Όλες οι πηγές της Διαδικτυακής βιντεοθήκης Khan Academy είναι διαθέσιμες στον καθένα. Δεν έχει σημασία αν ο επισκέπτης της βιντεοθήκης είναι φοιτητής, δάσκαλος, ενήλικος που επιστρέφει στην τάξη μετά από 20 χρόνια θέλοντας να μορφωθεί ή επιμορφωθεί σε κάποιο θέμα, ή ένας μετανάστης που απλώς προσπαθεί να μάθει Βιολογία. Το εκπαιδευτικό υλικό και οι πηγές της Khan Academy είναι στη διάθεση όλων των επισκεπτών του δικτυακού της τόπου εντελώς δωρεάν.
O δημιουργός της Διαδικτυακής βιντεοθήκης Khan Academy Salman Khan, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νέα Ορλεάνη της Λουιζιάνα από μετανάστες γονείς προερχόμενους από το Μπαγκλαντές και την Καλκούτα της Ινδίας. Ο Salman Khan έχει πτυχία στα Μαθηματικά, Ηλεκτρολόγου Μηχανικού & Επιστήμης των Υπολογιστών, καθώς και Μaster στην Ηλεκτρολογία & Επιστήμη των Υπολογιστών από το Massachusetts Institute of Technology και MBA από το Harvard Business School.
Η Διαδικτυακή βιντεοθήκη της Khan Academy ξεκίνησε όταν o Salman Khan από τη Βοστώνη το 2006, δημιούργησε μερικά βίντεο για τη διδασκαλία της Άλγεβρας με σκοπό να υποστηρίξει τα ξαδέρφια του στη Ν. Ορλεάνη μέσω της πλατφόρμας YouTube. Χρησιμοποιώντας έναν υπολογιστή tablet και μια γραφίδα δημιούργησε μια μεγάλη βάση δεδομένων με βιντεο-διδασκαλίες που καλύπτουν μεγάλο εύρος γνωστικών πεδίων. Σύντομα βίντεο χρονικής διάρκειας το μέγιστο 10 λεπτών, συνεισφέρουν στην κατανόηση ενός μεγάλου εύρους θεματικών των Θετικών Επιστημών καθώς και των Ανθρωπιστικών Επιστημών.
Σήμερα η Διαδικτυακή βιντεοθήκη της Khan Academy περιέχει 2.100 βίντεο, 100 ασκήσεις που στοχεύουν στην υποστήριξη του προσωπικού ρυθμού μάθησης κάθε εκπαιδευόμενου και αντίστοιχες αξιολογήσεις σε γνωστικά πεδία όπως Μαθηματικά Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, Φυσική, Χημεία, Οικονομικά, Ιστορία.
Σύμφωνα με τον Salman Khan:
«I teach the way that I wish I was taught. The lectures are coming from me, an actual human being who is fascinated by the world around him.»
Δείτε την ομιλία του Salman Khan @ TED 2011
“Είναι παράξενο από τον κόσμο των «επενδύσεων» να δημιουργείς «κοικωνική αξία»!!!”
Ο Bill Gates αναφέρεται στον Salman Khan, τονίζοντας πως κάθε φορά που χρειάζεται να φρεσκάρει τις γνώσεις του ανατρέχει στην Διαδικτυακή βιντεοθήκη της Khan Academy
H μικρή ομάδα της Khan Academy θεωρεί αποστολή της, να παραδώσει μια παγκοσμίου επιπέδου εκπαίδευση για όλους και παντού. Το όραμά της είναι μια «global one world classroom!»
Μπορείτε να συμβάλλετε αφιερώνοντας λίγο από το χρόνο σας, για να ενημερωθείτε σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο καθηγητές, μεταφραστές, χορηγοί και οποιοσδήποτε άλλος μπορεί να συνεισφέρει σε αυτήν την αποστολή.